 |
 |
| Sabato 13 Giugno 2009 16:02 |
|
Premio Nazionale di Poesia Anno 2006
Chieri 05 të Shën Ndreut Shumti i nderuar Direktor Gjagjë tundat ndë katundat arbëreshë” Shkrujtur digluh nga Tommaso Campera
Zjarri nëng u shuiti, tura frirur ndë prushi, ndën hiri, vampa u dhez e zè a ngrohan pameta ata zëmra çë adhè ndianjan çë përmbrënda i rrjedh gjaku koronezvat, të këlat, ndë një mot i shkuar, kan stisur horët e katundatë arbëreshë.
Nëng dihat ndë të frian mbi prushi, klen kunkursatë si atë përparuar nga Shokata “Vatra Arbëreshe” nga Chieri (TO), çë nga viti 2000 ishtë qollur përpara nga arbëreshtë kocëthatë çë rrin jasht nga horët e katundat arbëreshë e nguani nguani, ta gushti, prirnjan ndë katundatë tura çar veshtët gjëndëvat ma storia horës e ma gluha jona çë rri të shuhat, po një pak zjarr ndë përmbrënda kamnoit shihat: pafsha të jet një zjarr “çë shihat nga hora” - si ndë një prall - jati i thoj të i biri vet çë i kish dogjur kalidhëja, e jo vetam një zjarr kashtja. Si do jet, ndë të dhezjan zjarri klen ata arbëreshë parathënur , ndomos klen mjeshtlat çë i mbsonjan ndë shkollët, ndose i miri a kan legjat çë ruanjan pakicat gluhor e sa më duani: mirëardhur këtivra poeta çë kan shkruar ato poezì ma të çëlat kan ngavnjeitur palzat të kunkursi “Premio Principe Giorgio Castriota Skanderbeg” përparuar nga Shokata “Vatra Arbëreshe” ndë Chieri (TO). Shokata “Vatra Arbëreshe” nga Chieri (TO), nga viti 2000 ishtë qollur përpara – bashka ma shumë arbëreshë nga çëdo katund - nga prof. Vincenzo Cucci e nga Tommaso Campera, “Vatra Arbëreshe”, u le pë të ruaj pakicatë gluhor çë rrin të dëbirnjan kullturan e gluhan vet, si rri të ndodhat ndë katundatë e ndë horët jonat. Palzan a kimi ngavnjejtur ne - thonë arbëreshët çë qollnjan përpara “Vatra Arbëreshe”-, kur kimi xënur se nga shkollat Mashqitit (PZ), Ungrit (CS), Barilit (PZ) Gilio Costanza, Cortese Paolo e Colella Enza kan marur i pari, i dijti e i treti palin të kunkursi, pameta Cucci e Campera: kimi ngavnjejtur ne bashka ma gjithë mjeshtlat çë mbsonjan të vigjëlat arbëreshë e drejtorat çë duftonjan dërgezan çë kët ker një shkoll ku xënjan të vigjëlat arbëreshë; domëthot se të gjithë ne nëng kimi shërbiar pë fara gjë! Të shtun 2 të Shën Ndreut hera (ora) 16.00, ndë “Sala Conceria” udha Conceria, 2 ndë Chieri (TO), kan klën dhënurë palzat çë ngavnjeitin kunkursi “Premio Principe Giorgio Castriota Skanderbeg”. Nga Autorat të Rinjëtë (të vigjëlatë) kan ngavnjejtur: i pari palin ma € 800.00 Gilio Costanza ma poezin “Mëma” - Shkolla IV Shën Mërtiri Mashqitit, D. D. II Circolo Venosa -; i dijti ma € 500.00 Cortese Paolo ma poezin “Një fjutur në pranverë” – nga shkollat të Ungrit (CS); i treti ma € 250.00 Colella Enza ma poezin “Paravera” – Shkolla IV Shën Mërtiri Mashqit, D. D. II Circolo Venosa. Këta djelma e vashra, të prëparojan poezit, klen ndihurë nga mjeshtlatë Maria Giuratrabocchetti e Luigina Di Stasio Mashqitit (PZ), nga mjeshtla Maria Teresa Cortese nga Ungra (CS). Ndër poezit shkrujtur nga Gilio e nga Colella, u vu kufì si, ndër ato, klen rujtur mbarezat e grumbullat bashkëtingllora të vjetra çë jan marur për baz nga gluha shqipe standard s’Shqipris. Nga Autorat të Mëdha kan ngavnjejtur: i pari palin ma € 800.00 Scaravaglione Francesco ma poezin “Një shpirt çë më nganon” – nga Spixana (CS) -; i dijti ma € 500.00 Gabriele Amelia ma poezin “Shën Mitri” – nga Cosenza -; i treti ma € 250.00 D’Andrea Emilio ma poezin “Një lulë” – nga Baril (PZ) -. Xhuria kle përbënur nga: Presidente, prof. Ignazio Parrino di Palazzo Adriano (PA) - Docente di Lingua e Letteratura Albanese Università di Palermo; prof.ssa Fernanda Pugliese di Montecilfone (CB) - Direttore della Rivista “Kamastra”; Zoti Emanuele Giordano di Ejanina (CS), Papas cattolico di rito bizantino - autore di dizionari e grammatiche in lingua arbëreshe; prof. Vincenzo Cucci Presidente dell’Associazione “Vatra Arbëreshe”; Don Giovanni Giudice di San Nicola dell’Alto (KR) - ricercatore della Cultura Arbëreshe ed estimatore dell’alfabeto gangaliano. Ndër të meztin të të përdhënura palzat, ardhur nga Palazzo Adriano (PA), klen të përfaquarë të veshuratë nga tradita të asaj hor, përfaqoiti prof.ssa Domenica Granà Krietaresha Pro-Loco Palazzo Adriano. Zopi më i rrëndësishëm, ka klën ndë hera 21.00 në mbrëmja të të shtun ma konçerti të Shoqata Kullturor Artistik “Agimi” ardhur nga Prizren (Kosova) – Krietari prof. Dashnor Xërxa -. Ki Grumbull Artistik, përbënur nga një zet valltarë e këngëtarë drejtuar nga prof. Luan Spahiu, ishtë një shokata artistik çë nga dizet vitë – ma shumë mjeshtërì - veta tura ecur ndë gadishullan balkanika e jashtë asaj tura marur pjes në shumë festivall ndërkombëtar edhe në Italli; ndonjë nga copatë kënduar: “Lula dëbors”; “Gjashtëmbëdhjet vjeç jam u”; klen të kërciar, “Vallja të fllamurit”; “Vallja e Prizrenit” etj. Të shtun 02 të Shën Ndreut, ndë valljat të Grumbulli SHKA “Agimi” Prizrenit (Kosova”, antropollogi (njerëligjërimtari) e muzikollogi (tingëligjërimtarin), ka patur mundësin të kufizojan të sprasmatë fisë, të sprasmatë valltarë të lashtësis indo-european. Valletë kërcejtur të shtun nga SHKA “Agimi Prizrenit, kan dhënur shumë nga përgjegjat çë vejam ture gjetur mbi pse George Byron, Pouqueville e tjera zbulimëtarë çë, - ndë shek. XVIII – në dherat të Shqipris, ma shumë çudi (çë-u-di), përshkruajan: zakonishmat, bukurivat të petkavet,, krielartësin e rregullimin ligjëror çë jan një bëgatëri përgjithëshim të popujt europejan. Të sprasmat fis, të të lashta trima të Europa, - ma vallet të tivra – ma burrëri të madh shprehur nga burratë, shqisë e hjeshëma ndë tundullimin të gravat. gjithë ki kle i dërguar gjëndëvat çë të shtun ndodhëshin të gjegjëjan SHKA “Agimi”Prizrenit (Kosova). Për një mbrëm, “Sala Conceria” ndë Chieri kle mbushur nga arbëreshë e shqiptar ardhur edhe nga llargu e nga përjashta Piemontit: “Gjaku joni i shprishur, mbledhet në miqësì”. Na kan nderuar ma vetëhen të tivra autoritetat: s’bashkis Chierit, Asesorja Asesoratit s’Kulturs Patrizia Picchi; s’Krahinëja Piemontit, Ndën Krietari të Këshili Krahinor Roberto Placido; i’Nderuari Dr. Giuseppe Cerchio Ndën-Krietari të Këshili Provinça Torinit; i’Nderuari Dott. Spartak Topollaj, Consulli i’Përgjithëme s’Shqipris në Milano. Arbëreshët jasht nga katundat, mbledhurë ndë Shokata “Vatra Arbëreshe” në Chieri, ndërkur qollnjan përpara gjellan – tura mbajtur sitë të hapta ndë një shekull të sodëshim – si një qift dikrie - ecënjan udhan përditëshim tura mbajtur një si përpara e tjetri prapa, të nëng harromi: kush isham, kush jimi. Shumë përshëndetë nga arbëreshët të Chierit të gjithëva arbëreshë kudo jan.
për “Vatra Arbëreshe”
Krietari prof. Vincenzo Cucci
Qualcosa si muove nei paesi arbëreshë (scritto bilingue da Tommaso Campera) Il fuoco non si è spento. Soffiando sulla brace, sotto la cenere, la fiamma si è ravvivata e ricomincia di nuovo a scaldare i cuori che sentono, dentro, scorrere il sangue e l'orgoglio dei Coronei, antichi fondatori dei paesi arbëreshë. A soffiare sulla brace sono gli arbëreshë che vivono fuori dai paesi natii che nei mesi estivi tornano nei loro paesi e con caparbia costanza rinnovano con entusiasmo i ricordi storici dei nostri paesi e della nostra lingua che va spegnendosi. Una fiammella all'interno del fumo si scorge: “possa essere un fuoco che si veda dal paese e non solo un fuoco di paglia” dice il padre, al figlio che gli bruciò la capanna, in una favola arbëreshe. A mantenere acceso questo fuoco, oltre ad essere i suddetti arbëreshë, sono anche le maestre che insegnano a scuola la lingua arbëreshe, grazie alle leggi di tutela delle minoranze linguistiche, ma sono sprattutto i giovani autori, “benvenuti!”, che scrivono poesie con le quali vincono premi come quelli messi in palio dal concorso “Premio Principe Giorgio Castriota Skanderbeg” e organizzato dall'Associazione “Vatra Arbëreshe” di Chieri (TO), costituita nel 2000 e diretta dal Prof. Vincenzo Cucci, da Tommaso Campera ed altri, affinché la nostra minoranza non perda la propria lingua e la propria cultura. “Il premio l'abbiamo vinto noi, dicono Cucci e Campera, quando abbiamo appreso che dalle scuole di Machito (PZ), Lungro (CS) e Barile (PZ), i giovani concorrenti hanno partecipato numerosi: vuol dire che il nostro lavoro non è stato vano”. Dietro agli scolari delle scuole elementari ci sono le maestre: Maria Giuratrabocchetti e Luigina Di Stasio da Maschito (PZ) e Maria Teresa Cortese da Lungro (CS), che insegnano la lingua arbëreshe, ed i dirigenti scolastici che sostengono l'impegno a mantenere viva la cultura arbëreshe. Sabato 2 dicembre, nella Sala Conceria del Comune di Chieri, si è svolta la cerimonia di premiazione del concorso di poesia “Premio Principe Giorgio Castriota Skanderbeg” . Per la sezione “Giovani Autori” sono stati premiati: 1° premio di € 800,00 a Costanza Gilio, Scuola IV novembre di Maschito, con la poesia “Mamma” 2° premio di € 3° premio di € Per la sezione “Adulti” sono stati premiati: 1° premio di € con la poesia “Un'anima che mi inganna” 2° premio di € 3° premio di € La giuria era così composta: Prof. Ignazio Parrino, Presidente, docente di letteratura albanese all'Università di Palermo; Prof.ssa Fernanda Pugliese, direttore della rivista “Kamastra” di Montecilfone (CB); Zoti Emanuele Giordano, di Ejanina (CS), papas cattolico di rito bizantino, autore di dizionari e grammatiche in lingua arbëreshe; Don Giovanni Giudice, di San Nicola dell'Alto (KR), ricercatore della cultura arbëreshe ed estimatore dell'alfabeto gangaliano; Prof. Vincenzo Cucci, in rappresentanza dell'Associazione Vatra Arbëreshe. Durante la cerimonia di premiazione Xërxa. Il gruppo composto da 10 coppie di ballerini, musicisti e cantanti, diretti dal Prof. Luan Spahiu, è una associazione artistica che, con grande professionalità, da 10 anni ricalca le scene della penisola balcanica, dell'Europa e del nord africa, presentando il suo repertorio di canti e danze peculiari di un popolo tra i più antichi in Europa, ma anche tra i più sconosciuti. Il pubblico che ha assistito alla loro esibizione, ha avuto modo di udire voci e suoni che fanno parte di ritmi ancestrali dei popoli europei, di vedere costumi e colori che, i viaggiatori esploratori di fine ottocento, come Lord George Byron, e grandi artisti come Eugene Delacroix, alla scoperta delle culture balcaniche, hanno immortalato in opere e dipinti presenti in tutta Europa. Un pubblico numeroso ha riempito “gjaku joni i shprishur, mbledhet në miqësì” (il nostro sangue sparso si raccoglie in amicizia). Ci hanno onorato della loro presenza: Dott.ssa Patrizia Picchi, Assessore alla cultura del Comune di Chieri; Dott. Giuseppe Cerchio, Vice-presidente del Consiglio Provinciale; Dott. Roberto Placido, Vice-presidente del Consiglio Regionale; S.E. Dott. Spartak Topollaj, Console Generale d'Albania in Milano. Gli arbëreshë fuori dai paesi natii, riuniti nell'Associazione “Vatra Arbëreshe” di Chieri, tenendo gli occhi aperti al mondo attuale, stanno facendo un percorso che, come un'aquila bicefala, rivolge uno sguardo davanti ed un altro dietro: per non dimenticare chi eravamo e chi siamo, senza lasciarci travolgere dalla qualunquistica ignoranza dei luoghi comuni sugli albanesi ultimi arrivati, devono prendere maggiore coscienza per la propria autodeterminazione. Dall'Associazione “Vatra Arbëreshe”, i saluti più calorosi e gli auguri di Buon Natale e di Buon Anno Nuovo a tutti gli arbëreshë ovunque essi siano. Per “Vatra Arbëreshe” Il Presidente Prof. Vincenzo Cucci |